De overgang nodigt veel vrouwen uit om opnieuw verbinding te maken met zichzelf. Niet vanuit strengheid of ‘moeten’, maar vanuit zorg en aandacht.

Waarom zelfzorg in deze fase belangrijker wordt

Tijdens de overgang reageren veel vrouwen gevoeliger op drukte, stress, slaaptekort en overbelasting. Dat heeft niet alleen met “druk zijn” te maken, maar ook met veranderingen in het lichaam en het zenuwstelsel.

Dit komt door de sterkere schommelingen in de hormonen oestrogeen en progesteron. Deze hormonen hebben invloed op allerlei processen in het lichaam, waaronder slaap, stemming, stressgevoeligheid en prikkelverwerking.

Daardoor merken veel vrouwen dat:

• drukte harder binnenkomt dan eerder
• ze sneller overprikkeld raken
• emoties intenser voelen
• ze minder goed tegen lawaai, chaos of voortdurende “aan”-stand kunnen
• ze minder snel herstellen van spanning of een volle dag

Ook slaap verandert vaak in deze fase. Slechter slapen zorgt ervoor dat je hersenen en zenuwstelsel minder goed herstellen, waardoor je gevoeliger kunt worden voor prikkels en stress.

Daarnaast zijn veel vrouwen jarenlang gewend geweest om veel ballen tegelijk in de lucht te houden. In de overgang merk je soms dat je lichaam duidelijker aangeeft dat het tempo of de belasting niet meer goed past.

Door al deze factoren herstel je soms minder snel van spanning of een volle dag. Juist daarom worden rust, herstel en ontprikkeling belangrijker, omdat je lichaam meer balans nodig heeft in deze fase.

Onderzoek laat zien dat ontspanningsoefeningen, mindfulness, rustige ademhaling en bewuste ontprikkeling vrouwen in de overgang kunnen helpen om stress te verminderen en beter te slapen.

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Juist kleine momenten waarop je bewust vertraagt, kunnen je zenuwstelsel helpen om tot rust te komen.

Bijvoorbeeld:

• even naar buiten gaan
• rustig ademhalen
• één ding tegelijk doen
• zachter licht in de avond
• minder schermprikkels
• bewust een rustmoment nemen

Je lichaam vraagt niet alleen om rust, maar ook om herstel

Veel vrouwen proberen nog een tijd door te gaan zoals ze gewend waren. Maar in deze fase werkt “even opladen” niet meer voldoende.

Je lichaam heeft vaker herstelmomenten nodig gedurende de dag, in plaats van alleen aan het einde ervan.

Dat kan betekenen dat je:

• eerder grenzen voelt
• sneller leeg raakt
• meer behoefte hebt aan stilte
• minder goed tegen constante drukte kunt

Dat is niet overdreven. Het is een signaal dat je lichaam anders met energie omgaat dan vroeger.

Een vast slaapritueel

Veel vrouwen in de overgang slapen onrustiger. Je valt moeilijker in slaap, wordt vaker wakker of je hoofd blijft actief.

Juist daarom kan een vast slaapritueel helpen. Onderzoek laat zien dat rustgevende gewoontes voor het slapengaan het zenuwstelsel kunnen helpen kalmeren en de slaapkwaliteit ondersteunen.

De slaap-zacht kaart

Schrijf een korte, kalmerende zin op een mooi kaartje en leg dit op je nachtkastje.

Bijvoorbeeld:

“Ik laat de dag los en geef mijn lichaam de rust die het verdient.”

“Ik hoef nu niets meer te doen. Alleen maar te zijn.”

“Ik ben veilig en mag ontspannen.”

Lees de zin elke avond rustig door voordat je gaat slapen.

Kleine gewoontes die kunnen helpen

• Leg je telefoon minstens 30 minuten voor het slapen weg
• Drink een warme kruidenthee zoals kamille of citroenmelisse
• Dim de lichten in huis
• Luister naar rustige muziek of natuurgeluiden
• Schrijf gedachten van je af als je hoofd vol blijft

Jezelf opnieuw prioriteit geven

Veel vrouwen zijn jarenlang gewend geweest om vooral voor anderen te zorgen. In de overgang merk je soms dat dat niet meer vanzelf gaat. Je energie en grenzen veranderen. En misschien groeit het verlangen om jezelf vaker op de eerste plaats te zetten. Dat is geen egoïsme, het is zelfzorg.

Jouw 15-minuten-moment

Vraag jezelf af: “Als ik vandaag écht 15 minuten voor mezelf zou nemen, waar zou ik dan behoefte aan hebben?”

Misschien:

• even niets hoeven
• wandelen
• schrijven
• creatief bezig zijn
• muziek luisteren
• bewegen
• gewoon rustig zitten met een kop thee

Plan dit moment bewust in alsof het een echte afspraak is.

Tot slot

Zelfzorg in de overgang gaat niet over nóg beter je best doen. Het gaat juist over bewust leren luisteren naar jezelf. Over opmerken wanneer je moe bent. Wanneer iets niet meer klopt. En welke behoeften je hebt. Zoals behoefte aan rust, steun of verandering.

Deze fase is echt een uitnodiging om steeds meer te gaan leven op een manier die werkelijk bij jou past.