Heb jij een fijngevoelig zenuwstelsel?
- voel jij je weleens anders dan anderen?
- raak je uit balans als je trek hebt?
- maken onvriendelijke opmerkingen je van streek?
- voel je goed aan wat anderen nodig hebben?
- en merk je dat mensen vaak een beroep op je doen — of dat je zelf snel hulp aanbiedt?
Herken je dit? Dan ben je misschien wel hoogsensitief.
Wat betekent het om hoogsensitief te zijn?
Bij hoogsensitieve mensen werkt de informatieverwerking dieper en nauwkeuriger dan gemiddeld. Je neemt subtiele signalen waar die anderen vaak ontgaan. Daardoor heb je meer tijd nodig om zowel interne prikkels (gedachten, gevoelens, lichamelijke sensaties) als externe prikkels (alles wat via je zintuigen binnenkomt) te verwerken.
Waarschijnlijk kan je andermans emoties en behoeften goed aanvoelen, waardoor je die van jezelf soms moeilijker kunt onderscheiden. Misschien leef je met een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en vind je het lastig om nee te zeggen. En als je dat wél doet, roept dat schuldgevoel op.
Dit alles kan ervoor zorgen dat je sneller overprikkeld raakt, vermoeid bent of stress ervaart.
Mijn eigen herkenning
Pas op mijn 43ste ontdekte ik dat ik hoogsensitief ben. Op mijn werk werden door een paar situaties intense emoties bij mij getriggerd. Ik wilde begrijpen waar dit vandaan kwam en vond een psychosociaal therapeut.
Tijdens onze gesprekken en via vragenlijsten die ik invulde, vroeg zij of ik bekend was met de term HSP. Ze raadde me aan om het boek Leven met hooggevoeligheid van Susan Marletta te lezen. Dat boek raakte me diep. Het voelde alsof ik over mezelf las. Er was een totale herkenning.
Leven met een fijngevoelig zenuwstelsel vraagt om aandacht voor jezelf én voor een omgeving die aansluit bij wat je nodig hebt. In een wereld waarin snelheid, actie en meningen de boventoon voeren, is het soms zoeken naar momenten waarin je tot rust kunt komen.
Wanneer er op een dag of in een week veel gebeurt, je veel prikkels krijgt en weinig tijd hebt om te herstellen, kun je overprikkeld raken. Hoe herken je dat?
Signalen dat je overprikkeld raakt
- sneller geïrriteerd of emotioneel
- moeite met concentreren
- behoefte om je terug te trekken
- lichamelijke signalen zoals hoofdpijn, spanning of moeheid
- moeite om onderscheid te maken tussen jouw gevoel en dat van een ander
Deze signalen zijn er niet voor niets. Ze laten zien dat het te veel is en dat je behoefte hebt aan rust of herstel.
Wat kun je doen als je merkt dat je overprikkeld raakt?
Wanneer je merkt dat het te veel wordt, helpt het om eerst even terug te schakelen.
Op het moment zelf
- ga even uit de situatie (bijvoorbeeld naar buiten of naar een rustige plek)
- stop kort met wat je aan het doen bent
- haal een paar keer rustig adem
- zeg zo nodig: “ik kom hier later op terug”
Het doel hiervan is niet om alles op te lossen, maar om jezelf even tot rust te brengen.
Herstel na een druk moment of dag
- neem bewust tijd alleen, zonder prikkels
- ga naar buiten of maak een rustige wandeling
- doe iets wat weinig van je vraagt (bijvoorbeeld rustige muziek luisteren of even zitten)
- zorg dat je op tijd eet en drinkt (een lage bloedsuiker kan je sneller uit balans brengen)
Voorkomen dat het zich opstapelt
- plan rustmomenten in, ook als het goed gaat
- wissel drukte af met momenten zonder prikkels
- let goed op signalen zoals vermoeidheid of irritatie
- probeer eerder je grens aan te geven, in plaats van pas als het te veel is
Misschien wil je hier verder mee aan de slag.
Hieronder vind je artikelen ter verdieping en oefeningen die je daarbij helpen.
Artikelen
👉 In lijn leven met jezelf als HSP-er, wie wil dat nu niet?
👉 Leren luisteren naar je gevoel
Oefeningen
Ga zelf aan de slag met bijvoorbeeld deze oefeningen:
👉 Moeten versus willen: loskomen van verwachtingen
👉 Inzicht krijgen: je innerlijke criticus
👉 Uit je hoofd komen: leven met aandacht - uit je hoofd, in het moment
👉 Spanning en signalen herkennen: waar voel ik dit in mijn lichaam
👉 Over je grenzen gaan? ja zeggen terwijl je eigenlijk nee voelt
👉 Bekijk alle overige oefeningen → zelf aan de slag