Emoties herkennen: van vaag gevoel naar duidelijkheid

Soms voel je dat er iets speelt, maar is het niet meteen duidelijk wat het is.
Je zegt misschien: “ik voel me niet lekker”, “ik ben moe” of “het zit me niet lekker”.

Daar kan een emotie onder zitten die nog niet helemaal helder is. Door daar even bij stil te staan, kun je beter begrijpen wat er in je speelt en wat je nodig hebt.

Wat zijn emoties eigenlijk?

Emoties zijn signalen. Ze laten zien hoe je reageert op wat er gebeurt, om je heen of in jezelf.

Bijvoorbeeld:

• boosheid kan aangeven dat er een grens is overschreden
• verdriet kan te maken hebben met gemis of teleurstelling
• angst kan wijzen op onzekerheid of iets wat spannend voelt

Door emoties te herkennen, wordt vaak duidelijker wat er voor jou belangrijk is.

Sta stil bij het moment

Denk aan een situatie van vandaag of de afgelopen dagen waarin je iets voelde.

• Wat gebeurde er?
• Wanneer merkte je dat er iets speelde?

Wat merk je op?

Sta stil bij wat je voelt.

• Wat gaat er door je heen?
• Wat merk je in je lichaam?

Misschien herken je:

• spanning
• onrust
• een zwaar of leeg gevoel
• of juist irritatie

Dit zijn vaak signalen van wat je voelt, ook al is het nog niet helemaal duidelijk.

Maak het concreter

Probeer te benoemen wat er onder dat gevoel zit. Je kunt jezelf helpen door te kiezen uit woorden zoals:

• boos
• verdrietig
• teleurgesteld
• gespannen
• onzeker
• opgelucht
• jaloezie
• pijn
• machteloosheid

Een woord dat in de buurt komt is al genoeg.

Soms slaan we deze stap over. We gaan gewoon door of proberen het weg te drukken. Daardoor blijft het gevoel vaag en onduidelijk. Door er woorden aan te geven, wordt het vaak rustiger en duidelijker.

Wat zegt deze emotie?

Kijk eens naar de emotie die je hebt benoemd.

• Waar reageer je op?
• Wat maakt dat je je zo voelt?

Je hoeft het niet helemaal te begrijpen. Maar vaak kun je al iets zien, bijvoorbeeld:

• iets wat je raakt
• iets wat je mist
• of iets wat niet klopt voor jou

Wat heb je nodig?

Vraag jezelf: “ Wat heb ik nu nodig?”

Dat kan iets kleins zijn, zoals:

• even rust nemen
• iets uitspreken
• afstand nemen
• of juist iemand opzoeken

Door hier vaker bij stil te staan:

• herken je emoties sneller
• worden ze minder vaag
• en begrijp je beter wat er in je speelt

Emoties wijzen vaak de richting aan naar wat je nodig hebt. Daardoor kun je ook beter voor jezelf zorgen.