Afscheid nemen van wat was

Wanneer je leven verandert, kun je afscheid moeten nemen van dingen die lange tijd vanzelfsprekend waren. Bijvoorbeeld doordat je gezondheid verandert, een relatie eindigt of je mogelijkheden beperkter worden.

Soms verlies je niet alleen iets wat je graag deed, maar ook een stukje van hoe je jezelf kende. Misschien mis je de vrijheid om spontaan iets te ondernemen, het plezier in je werk of de zelfstandigheid die je altijd hebt gehad.

Dat kan verdriet, boosheid of machteloosheid oproepen. Zeker wanneer je zelf niet voor deze verandering hebt gekozen.

Deze oefening helpt je om stil te staan bij wat je bent kwijtgeraakt, welke betekenis dat voor je had en wat nog altijd waardevol voor je is. Niet om het verleden achter je te moeten laten, maar om te ontdekken hoe je met deze verandering verder kunt.

Stap 1 – Sta stil bij wat je bent kwijtgeraakt

Neem een moment om terug te kijken op wat er in je leven veranderd is.

Schrijf voor jezelf op:

• Wat kon ik vroeger wat nu niet meer lukt?
• Wat mis ik het meest?
• Wat betekende dat voor mij? Denk bijvoorbeeld aan vrijheid, plezier, verbondenheid of zelfstandigheid.
• Welke gevoelens roept dit verlies bij mij op?

Geef jezelf de tijd om bij je antwoorden stil te staan. Je hoeft het verlies niet kleiner te maken of meteen naar de positieve kanten van je leven te kijken.

Wat je mist, mag er zijn.

Stap 2 – Ontdek wat er nog is

Wanneer je veel aandacht hebt voor wat je bent kwijtgeraakt, kan het lastig zijn om te zien wat er nog wél is.

Deze stap helpt je om daar bewust bij stil te staan, zonder voorbij te gaan aan je verdriet of gemis.

Schrijf op:

• Wat is er nog wél in mijn leven?
• Welke eigenschappen, interesses of waarden horen nog steeds bij mij?
• Wat geeft mij op dit moment plezier, rust of voldoening?
• Wat is voor mij belangrijk gebleven, ondanks alles wat veranderd is?

Het kunnen kleine dingen zijn. Een fijn gesprek, een hobby die je op een andere manier kunt uitoefenen of het besef dat bepaalde eigenschappen nog altijd bij je horen.

Je hoeft niet overal een antwoord op te hebben. Ook dat is onderdeel van het proces.

Stap 3 – Geef vorm aan wat je achterlaat en meeneemt

Soms helpt het om je gedachten en gevoelens op een creatieve manier uit te drukken.

Kijk nog eens naar wat je bij de vorige stappen hebt opgeschreven. Welke woorden of gevoelens springen eruit?

Kies vervolgens een vorm die bij je past:

• Maak een tekening met kleuren of symbolen.
• Schrijf een paar zinnen of een gedicht.
• Maak een collage met afbeeldingen en woorden.
• Verzamel enkele voorwerpen die voor jou een bijzondere betekenis hebben.

Probeer niet te veel na te denken over hoe het eruit moet zien. Het gaat om wat je ermee wilt uitdrukken.

Kijk naar wat je hebt gemaakt

Neem even de tijd en vraag jezelf af:

• Wat herken ik hierin?
• Wat staat symbool voor wat ik ben kwijtgeraakt?
• Wat wil ik blijven koesteren of meenemen in mijn leven?

Geef het een plek

Kies uit wat je hebt gemaakt één onderdeel dat staat voor wat je achter je moet laten en één onderdeel dat staat voor wat je wilt behouden.

Je kunt bijvoorbeeld:

• Een deel van je tekening of collage bewaren als herinnering aan wat belangrijk voor je was.
• Een woord of symbool dat voor je verlies staat op een apart papiertje schrijven en dit bewaren, verscheuren of weggooien.
• Een voorwerp een bijzondere plek geven als herinnering aan iets dat waardevol voor je blijft.
• Een foto maken van iets wat je nog steeds plezier of voldoening geeft.

Je kunt daarbij in gedachten of hardop zeggen: 'Dit was belangrijk voor mij en het mag een plek houden in mijn herinnering.' 'Dit is wat ik wil meenemen in mijn leven.'

Tot slot

Afscheid nemen van wat was, betekent niet dat je er geen verdriet meer over mag hebben. Sommige verliezen blijven voelbaar, ook wanneer je inmiddels een andere manier hebt gevonden om je leven in te richten.

Door stil te staan bij wat je mist én wat nog waardevol voor je is, kun je gaandeweg ontdekken hoe je verder wilt met de mogelijkheden die je nu hebt.