Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in wat ik 'voedsel voor de ziel' noem: onderwerpen die me aan het denken zetten over het leven, over wie we zijn en wat ons werkelijk gelukkig maakt. Ik lees en schrijf er graag over en zoek regelmatig ervaringen op die me nieuwe inzichten kunnen geven.
Zo ging ik een paar weken geleden op retraite met als thema ouder worden als levenskunst.
Met mijn 57 jaar bleek ik qua kalenderleeftijd de jongste van de groep te zijn. Toch voelde het thema voor mij heel passend. Ik heb me van jongs af aan al ouder gevoeld dan mijn werkelijke leeftijd en houd me graag bezig met levensvragen.
Bovendien vraag ik me steeds vaker af hoe ik gracieus ouder kan worden. Voor mij betekent dat niet krampachtig vasthouden aan mijn jeugd, maar de veranderingen die bij het ouder worden horen leren aanvaarden. Vrede hebben met wie ik ben en met de levensfase waarin ik me bevind.
Maar hoe breng je dat in de praktijk?
Stilstaan bij wat werkelijk belangrijk is
Tijdens de retraite kregen we verschillende opdrachten die ons uitnodigden om stil te staan bij ons leven. We keken terug op de weg die we hadden afgelegd, onderzochten hoe we onze huidige levensfase ervaren en stonden stil bij wat we in de toekomst meer ruimte willen geven.
Vooral twee opdrachten hebben me aan het denken gezet. De eerste ging over terugkijken en oogsten. De tweede over de vraag: Wat wil er in mij verder geleefd worden?
Terugkijken en oogsten: chronos en kairos
Chronos staat voor de tijd zoals we die kennen van de klok en de kalender. De opeenvolging van uren, dagen en jaren.
Wanneer we vanuit chronos terugkijken op ons leven, zien we een opeenvolging van gebeurtenissen en levensfasen. Onze kindertijd, schooltijd, relaties, werk, het krijgen van kinderen of andere belangrijke gebeurtenissen. Samen vormen ze de tijdlijn van ons leven.
Kairos gaat over de betekenisvolle momenten in ons leven. Het zijn de ogenblikken waarop iets ons raakt, waarop we tot een nieuw inzicht komen of waarop ons leven een andere wending neemt.
Dat kunnen grote gebeurtenissen zijn, maar ook kleine, ogenschijnlijk onbeduidende momenten. Een ontmoeting die iets in beweging zet, woorden die we nooit meer vergeten of een ervaring waardoor we anders naar onszelf of het leven kijken.
Chronos en kairos vullen elkaar aan. Chronos laat zien hoe ons leven zich door de jaren heen heeft ontvouwd. Kairos verwijst naar de momenten die voor ons van bijzondere betekenis zijn. Soms herkennen we die betekenis pas wanneer we later terugkijken.
Terugkijkend op mijn levenslijn, weet ik dat veel moeilijke ervaringen mij hebben gevormd. Maar voor het eerst merkte ik bewust op dat ik weinig behoefte meer voel om opnieuw uitgebreid bij die gebeurtenissen stil te staan. Ik ken mijn geschiedenis en weet welke invloed die op mij heeft gehad.
Veel waardevoller vond ik het om mezelf de vraag te stellen: Wat is door al die jaren heen voor mij wezenlijk geworden? Wat ligt mij na aan het hart?
Langzaam werd zichtbaar wat voor mij belangrijk is. Mijn gezin, vrienden, natuur, zelftrouw, zelfliefde, spiritualiteit, vrijheid, innerlijke kracht en kunnen genieten van het leven.
Dat zijn geen prestaties of mijlpalen, maar mensen, waarden en ervaringen die mijn leven betekenis geven.
Vooruitkijken en verlangens
Bij de opdracht Wat wil er in mij verder geleefd worden? werd ik uitgenodigd om stil te staan bij mijn verlangens. Wat zou ik in deze levensfase meer ruimte willen geven?
Ik merkte dat ik vooral verlangde naar innerlijke vrede, vrijheid en de mogelijkheid om steeds meer mezelf te zijn. Maar dat riep ook vragen op. Is dat voldoende? Is het leven wat ik nu leef saai? Moet ik niet méér willen bereiken of betekenen? Hebben we allemaal een levensdoel, en wat als we dat niet vervullen?
Met deze vragen ging ik in gesprek met de retraiteleidster, die theologe en zielzorger is.
Ik heb in mijn leven vaak mijn eigen weg gekozen en ben meestal trouw gebleven aan wat voor mij belangrijk is. Toch betekende dat niet dat ik mezelf vanbinnen ook volledig kon aanvaarden.
Vooral woorden en oordelen van anderen konden me diep raken wanneer ze niet gingen over wat ik deed, maar over wie ik was. Wanneer je het gevoel krijgt dat je pas lief, aardig of waardevol bent als je aan bepaalde verwachtingen voldoet, kun je gaan twijfelen of je wel goed genoeg bent zoals je bent.
Zo kon ik achter mijn keuzes staan en tegelijkertijd twijfelen aan mezelf.
Ik vertelde haar dat ik me afvroeg of het spiritueel gezien erg is dat ik geen 'verheven' levensdoel meer nastreef. Dat ik nu vooral gewoon wil 'zijn'. Mezelf met mildheid omringen en in vrede en ontspanning leven, trouw aan mezelf.
Ik vertelde haar dat ik me afvroeg of het spiritueel gezien erg is dat ik geen “verheven” levensdoel meer nastreef. Dat ik nu vooral gewoon wil “zijn”. Mezelf met mildheid omringen en in vrede en ontspanning leven, trouw aan mezelf.
Haar antwoord ontroerde me. Volgens haar raakte ik daarmee juist aan de essentie van het leven: jezelf baren, jezelf toestaan geboren te worden zoals je bedoeld bent te zijn.
Rust daalde over me neer en het was net of ik meer ruimte voelde vanbinnen.
Die woorden raakten me omdat ik op dat moment iets wezenlijks besefte. Ik hoef niet te wachten tot anderen mij volledig aanvaarden om mezelf die aanvaarding te mogen geven.
Ik mag er zijn zoals ik werkelijk ben, met mijn sterke kanten en mijn kwetsbaarheid. Zonder dat ik eerst aan bepaalde verwachtingen hoef te voldoen.
Dat betekent niet dat ik geen behoefte meer heb aan liefde of waardering van anderen. Maar ik hoef niet langer op hun onvoorwaardelijke goedkeuring te wachten om mezelf met liefde en mildheid tegemoet te treden.
Achteraf besef ik dat dit gesprek voor mij een kairosmoment was. Een ogenblik waarop een paar woorden iets in beweging zetten en me hielpen om anders naar mezelf te kijken.
Ouder worden als levenskunst
Gracieus ouder worden betekent voor mij steeds beter leren onderscheiden wat werkelijk belangrijk is. Niet voortdurend bezig zijn met wie ik zou moeten zijn, maar vrede leren hebben met wie ik ben. Mezelf de vrijheid gunnen om vanuit mijn eigen waarden te leven en mezelf te aanvaarden.
Dat inzicht betekent niet dat ik dit nu vanzelfsprekend kan. Oude patronen verdwijnen niet door één bijzonder gesprek.
Maar ik wil wel bewuster gaan herkennen wanneer ik mezelf beoordeel door de ogen van anderen. En mezelf op zulke momenten afvragen of hun woorden werkelijk iets zeggen over wie ik ben, of vooral over hun verwachtingen en opvattingen.
Zo wil ik stap voor stap leren mezelf meer ruimte te geven om te zijn wie ik ben.
Even stilstaan bij je eigen leven
We kijken vaak terug op ons leven aan de hand van gebeurtenissen, keuzes en wat we hebben bereikt. Maar wat gebeurt er als je eens op een andere manier terugkijkt? Niet alleen naar wat je hebt meegemaakt, maar vooral naar wat je daardoor hebt ontdekt over wat werkelijk belangrijk voor je is.
Neem een rustig moment voor jezelf en stel je de volgende vragen:
- Wat heb ik in de loop van mijn leven ontdekt over wat werkelijk belangrijk voor mij is?
- Welke waarden of kwaliteiten wil ik in mijn huidige levensfase koesteren?
- Wat zou ik mezelf meer willen toestaan?
Schrijf de woorden op die spontaan bij je opkomen.
Je ontdekt niet altijd iets nieuws. Soms word je je vooral bewuster van iets wat al langer in je leeft en meer aandacht verdient.
Reactie plaatsen
Reacties